Josif Flavije i Božansko ime

Sledeći citat preuzet je iz dela Josifa Flavija Judejski rat 5:5, u prevodu Vilijama Vistona. On navodi da se Božansko ime sastoji od 4 samoglasnika. Sva isticanja su moja.

ז. ובני משפחת הכהֻנה, אשר לא יכלו לשָׁרֵת בקֹדש מפני מום אשר בבשרם, היו באים לפנים מן הקלעים עם אחיהם הכשרים ומקבלים את חלקי הזבחים על־פי משפט הכהֻנה, אך לבושיהם היו בגדי חֹל. כי רק הכהנים המשרתים שׂמו עליהם בגדי קֹדש. ואל המזבח וההיכל קרבו רק הכהנים, אשר לא נמצא בהם פסול, בלבוש בוץ (שש), ונאסר עליהם באִסוּר חמוּר לשתות יין מפני כבוד עבודת אלהים, פן יקרה להם מכשול בעת שרתם בקֹדש. גם הכהן הגדול עלה אִתּם יחד אל המקדש, אולם לא בכל ימי השנה, רק בשבתות ובראשי־חדשים, במועדי השנה הכתובים בתורה, וכן גם ביום עצרה לכל העם מימים ימימה. ובשרת הכהן הגדול בקֹדש היה לבוש אזור (מכנסי) בד על ירכיו עד מתניו וממתניו ולמעלה נשא כתֹנת בד על בשרו, ועל הכֻּתֹּנת מעיל כליל תכלת, היורד על הרגלים, עם שפה וגדילים עליה ועל הגדילים נעשו פעמוני זהב ורמוני זהב, פעמון ורמון. הפעמונים היו סִמן לרעם והרמונים סִמן לברק. והחֵשב (חֵשב האפוד), המהדק את המעיל אל החזה, היה רקום חמש רצועות חוטים שונים מָשזרים, מעשה חושב, זהב וארגמן ותולעת־שני ובוץ (שש) ותכלת, אלה המינים אשר ספרנו, כי מהם נרקמה הפרֹכת להיכל. גם האפוד נרקם מחמשת המינים האלה, אולם בו נמצא זהב יותר. ומראה הבגד הזה (האפוד) היה כתבנית שריון המכסה על הבשר. ושני שלטי זהב קטנים (כתפות) חִבּרו את האפוד ובהם שֻׁבּצו אבני־שֹׁהם גדולות ויפות, ועליהן נחרתו שמות שבטי העם. ומהעבר השני (מעבר־פני הכהן הגדול) היו תלויות שתים־עשרה אבנים יקרות אחרות, שלש שלש בארבעה טורים, ואלה הן: אֹדם, פטדה וברקת, נפך, יהלֹם וספיר, שבו, אחלמה ולֶשֶׁם, ישפה, שֹׁהם ותרשיש, ועל כל אחת מהן נכתב אחד משמות השבטים. ואת ראשו כסה הכהן הגדול במצנפת שש ומסביב לה פתיל תכלת, ועל הפתיל מסביב זר זהב, הנושא פתּוחי חותם הכתב הקדוש, אלה היו ארבע אותיות. אולם לא בכל עת נשא הכהן הגדול את הבגדים האלה, כי לבש בגדים פשוטים מהם (בגדי לבן) מדי בואו אל הדביר. רק פעם אחת בשנה בא לבדו אל המקום הזה, ביום אשר בו צֻוה כל העם לעַנות את נפשו לאלהים. ויתר דברי העיר וההיכל ומשפטיהם וחֻקיהם אכתוב לכל פרטיהם בפעם אחרת, כי עוד דברים רבים נשארו לסַפּר עליהם.

7. A svi oni iz svešteničkog roda koji nisu mogli da služe zbog nekog telesnog nedostatka ulazili su unutar pregrade, zajedno sa onima koji takvu manu nisu imali, i dobijali su svoj deo sa njima po osnovu svoga roda, ali nisu nosili ništa osim sopstvene, svakodnevne odeće; jer niko osim onoga koji je vršio službu nije nosio svete haljine. Oni sveštenici pak na kojima nije bilo nikakve mane pristupali su žrtveniku odeveni u fini lan. Uzdržavali su se prevashodno od vina, iz straha da ne bi prekršili neko od pravila svoje službe. I prvosveštenik se penjao zajedno sa njima, ali ne uvek, nego sedmoga dana i o mladinama, i kada bi pao neki od praznika našega naroda, koje slavimo svake godine. Kada je vršio službu, imao je na sebi gaće koje su sezale ispod stidnih delova do bedara, i donju haljinu od lana, a uz nju i modru haljinu, okruglu, bez šava, sa resama, koja je sezala do stopala.

Na resama su visila i zlatna zvonca, a među njima su bili raspoređeni narovi. Zvonca su označavala grom, a narovi munju. Pojas pak koji je haljinu vezivao uz grudi bio je izvezen u pet redova različitih boja: od zlata, od purpura i od skerleta, kao i od finog lana i modre tkanine — bojama za koje smo vam već rekli da su njima bile izvezene i zavese hrama. Sličan vez bio je i na efodu, ali je u njemu bilo više zlata. Oblikom je ličio na naprsnik. Na njemu su bila dva zlatna dugmeta nalik malim štitovima, kojima se efod pričvršćivao za haljinu; u tim dugmadima behu umetnuta dva veoma velika i veoma birana sardoniksa, na kojima su bila urezana imena plemena toga naroda. Na drugoj strani visilo je dvanaest kamenova, po tri u redu u jednom pravcu, a četiri u drugom: sard, topaz i smaragd; karbunkul, jaspis i safir; ahat, ametist i ligur; oniks, beril i hrizolit; a na svakome od njih opet je bilo urezano po jedno od pomenutih imena plemena.

Glavu mu je obavijala i mitra od finog lana, vezana modrom vrpcom, oko koje je bio još jedan zlatan venac, na kome je bilo urezano sveto ime [Božije]: sastoji se od četiri samoglasnika (phoneenta tessara). Prvosveštenik, međutim, nije nosio ove haljine u drugim prilikama, nego jednostavniju odeždu; činio je to samo kada je ulazio u najsvetiji deo hrama, a to je činio samo jednom godišnje, onoga dana kada je naš običaj da svi držimo post pred Bogom. Toliko o gradu i hramu; a o običajima i zakonima koji se na to odnose govorićemo tačnije drugom prilikom, jer je o tome ostalo još mnogo toga što ovde nije dotaknuto.